Wspólne stanowisko w sprawie stosowania ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (cz. I)

Niejednoznaczne przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (UKUR) spowodowały z jednej strony niepewność po stronie uczestników obrotu, a z drugiej doprowadziły do powstania licznych rozbieżności w praktyce ich stosowania. Z tego względu, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, KOWR, oraz Krajowa Rada Notarialna zdecydowały się opracować wspólne stanowisko w celu ujednolicenia stosowania przepisów UKUR.

Wspólne stanowisko z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie stosowania w praktyce ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (Stanowisko), nie stanowi oczywiście źródła prawa, a co za tym idzie, jego treść nie jest wiążąca, np. dla sądów. Z pewnością należy jednak uwzględniać jego treść przy rozstrzyganiu wątpliwości interpretacyjnych pojawiających się w UKUR. Przyjrzyjmy się zatem najważniejszym wytycznym wynikającym z tego dokumentu.

Zakresem ustawy nie są objęte nieruchomości, które ze względu na ich charakter nie są, ani nie mogą być wykorzystywane na cele działalności wytwórczej w rolnictwie, np. nieruchomości znajdujące się pod parkami i ogrodami wpisanymi do rejestru zabytków. Przy kwalifikowaniu nieruchomości jako rolnej, pomocne mogą być dane z ewidencji gruntów i budynków. Ustalenie, że nieruchomość nie jest rolną w rozumieniu KC wyłącza stosowanie względem nieruchomości ustawy, niezależnie od obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czy jego postanowień.

W przypadku obrotu udziałami w prawach do nieruchomości, istotna przy ocenie zastosowania ustawy lub jej instrumentów jest powierzchnia zbywanej nieruchomości, nie zaś iloczyn tej powierzchni i nabywanego udziału. Przy ustalaniu powierzchni nieruchomości rolnej będącej przedmiotem czynności lub zdarzenia prawnego nie stosuje się art. 5 ust. 2 i 3 UKUR, które to przepisy mają zastosowanie jedynie na potrzeby ustalenia czy określone gospodarstwo jest tzw. „gospodarstwem rodzinnym” w rozumieniu UKUR.

Nieruchomością rolną niepodlegającą przepisom UKUR jest także taka nieruchomość, która w całości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ma obok rolnego równorzędne przeznaczenie nierolne (np. zabudowa zagrodowa i [„lub”,itp.] mieszkaniowa itp.).

W przypadku nieruchomości będących drogami wewnętrznymi nie ma znaczenia oznaczenie użytku w ewidencji gruntów i budynków, lecz rzeczywiste wyodrębnienie przedmiotu obrotu w charakterze drogi wewnętrznej, potwierdzane np. decyzją podziałową, jej kształtem, lub sposobem korzystania.

Niniejszy wpis stanowi część 1.

Pełna treść wytycznych jest dostępna tutaj.